TY - JOUR AU - Akar, Ramazan TI - İlaç Patentinin Sona Ermesi ve Jeneriklerin Üretimi: Veri İstisnası, "Bolar Hükmü" ve Türk İlaç Hukukundaki Yeri JO - Hukuk Dergisi PY - 2029 VL - 4 IS - 2 SP - 41 EP - 70 DO - 10.HUKUKDERGI/2029.2.02 UR - https://doi.org/10.HUKUKDERGI/2029.2.02 AB - Patentin sona ermesinin ardından jenerik ilaç üretiminin başlatılabilmesi; halk sağlığının ekonomik korunması açısından kritik öneme sahiptir. Türkiye'nin de taraf olduğu TRIPS Anlaşması ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) çerçevesinde; jenerik üretici, patent süresince ruhsat başvurusu için gerekli klinik testleri yapabilir. Bu uygulamaya "Bolar hükmü" veya "veri istisnası" denmektedir. Söz konusu istisna; patent sahibinin münhasır haklarını ihlal etmeden, jenerik üreticinin patent sona erer ermez ürününü piyasaya sürebilmesini sağlar. Bu çalışma; (i) Bolar hükmünün uluslararası ve Türk hukukundaki yapısını sistematize eder, (ii) SMK m. 85/3 çerçevesinde Türk uygulamasını analiz eder, (iii) jenerik üreticinin "yeterli güvenlik veri seti" oluşturma yükümlülüğünü değerlendirir. Çalışmanın temel iddiası şudur: Bolar hükmü; halk sağlığı politikasının patent koruma rejimine entegre edilmesinin temel aracıdır. Bu hükmün operasyonel uygulanmasında; "yeterli klinik veri seti" ölçütünün netleştirilmesi gereklidir. ER -