TY  - JOUR
AU  - Tan, Selçuk
TI  - Aşırı Edim Güçlüğünde Sözleşmenin Uyarlanması: TBK m. 138 Hükmünün Uygulanma Koşulları ve Yargıtay 13. HD İçtihadı
JO  - Hukuk Dergisi
PY  - 2028
VL  - 3
IS  - 1
SP  - 45
EP  - 76
DO  - 10.HUKUKDERGI/2028.1.02
UR  - https://doi.org/10.HUKUKDERGI/2028.1.02
AB  - Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 138 hükmü, "aşırı edim güçlüğü" (excessive onerosity) halinde sözleşmenin hâkim tarafından uyarlanmasını veya feshini öngörür. Bu hüküm; 2011 yılında TBK'ya eklenen ve Türk hukukunda doktrinin uzun süredir tartıştığı bir kurumu pozitif düzene oturtan önemli bir düzenlemedir. Ne var ki hükmün uygulanma koşullarının yorumlanmasında doktrinde ve içtihadda önemli tutarsızlıklar bulunmaktadır. Özellikle 2020 sonrasında yaşanan ekonomik dalgalanmalar ve döviz kuru değişiklikleri; m. 138'in uygulanmasına ilişkin dava sayısını dramatik biçimde artırmıştır. Bu çalışma; (i) m. 138 hükmünün uygulanma koşullarını sistematize eder (öngörülemezlik, sözleşmenin temelinden sarsılması, dürüstlük kuralı), (ii) Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin son beş yıllık içtihadındaki eğilimi analiz eder, (iii) uyarlama yetkisinin sınırlarını ve hâkimin tarafların iradesine müdahale yetkisini tartışır. Çalışmanın temel iddiası şudur: m. 138; klasik "pacta sunt servanda" ilkesinin istisnası olarak son derece dar koşullar altında uygulanmalıdır.
ER  -