TY - JOUR AU - Yılmaz, Hatice TI - Tıbbi Malpraktiste Aydınlatılmış Onam: İspat Yükünün Dağılımı ve Yargıtay 13. HD İçtihadındaki Eğilim JO - Hukuk Dergisi PY - 2027 VL - 2 IS - 2 SP - 107 EP - 138 DO - 10.HUKUKDERGI/2027.2.04 UR - https://doi.org/10.HUKUKDERGI/2027.2.04 AB - Aydınlatılmış onam (informed consent), modern tıp etiğinin ve tıp hukukunun temel direklerinden biridir. Hekimin hastayı tıbbi müdahalenin riskleri, alternatifleri ve sonuçları hakkında yeterli ölçüde bilgilendirmesi; hastanın ise bu bilgi temelinde özgürce karar vermesi; aydınlatılmış onam doktrininin özünü oluşturur. Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 49 vd. çerçevesinde hekimin sorumluluğu değerlendirildiğinde, aydınlatılmış onamın sağlanmamış olmasının kusur unsurunu etkilemesi söz konusudur. Ne var ki bu sorumlulukta ispat yükünün dağılımı; doktrinde ve uygulamada uzun süredir tartışılmaktadır. Klasik kurala göre kusurlu hareketi ispat etmek davacıya aittir; ancak aydınlatma yükümlülüğünün ihlali halinde, bu yükümlülüğün yerine getirildiğini ispat etmek hekime mi yoksa davacıya mı düşer? Bu çalışma; (i) Yargıtay 13. HD'nin son beş yıllık içtihadını sistematik biçimde tarayarak ispat yükünün hekime kaydırılması yönündeki eğilimi gösterir, (ii) Alman ve Fransız hukukundaki çözümlerle karşılaştırma yapar, (iii) Türk hukuku için "kademeli ispat yükü" modeli önerir. Çalışma; aydınlatma belgesinin sadece imza alınmasının yeterli olmayacağını; hekimin somut bilgilendirmeyi belgelemiş olması gerektiğini vurgulamaktadır. ER -